M.F.Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanasının 2025-ci il fəaliyyəti haqqında
Azərbaycan Milli Kitabxanası il ərzində öz fəaliyyətini Respublika Prezidenti cənab İlham Əliyevin mədəniyyət, elm, təhsil, informasiya texnologiyaları və digər müvafiq sahələrə dair imzaladığı fərman və sərəncamlar, Nazirlər Kabinetinin, Mədəniyyət Nazirliyinin qərarları, göstəriş və tapşırıqları, eləcə də mövcud qanunvericiliyə uyğun olaraq qurur, ölkədə elm, təhsil, mədəniyyətin inkişafı, milli-mənəvi dəyərlərimizin, kitab və mütaliənin təbliği ilə əlaqədar bir sıra əhəmiyyətli layihələr həyata keçirir, Azərbaycan həqiqətlərinin dünyada tanıdılması istiqamətində mühüm nəticələrə nail olur.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamlarına əsasən Milli Kitabxanada görülən işlər:
Azərbaycan Respublikasında 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 28 dekabr 2024-cü il Sərəncamına əsasən:
30 yanvar 2025-ci il tarixində Milli Kitabxanada Konstitusiya və Suverenlik İli”nə həsr olunmuş tədbir keçirilib;
14 iyun 2025-ci il tarixində Milli Kitabxanada “Heydər Əliyev:dövlət suverenliyi və konstitusiya quruluşu” mövzusunda elmi konfrans keçirilib;
Kitabxananın əməkdaşları tərəfindən “Konstitusiya və Suverenlik İli”nə həsr olunmuş “Konstitusiya və Suverenlik İli. Biblioqrafiya” kitabı nəşr olunub;
Milli Kitabxana tərəfindən “Konstitusiya və Suverenlik İli” adlı metodik vəsait hazırlanıb;
“Konstitusiya və Suverenlik İli”nə həsr olunmuş elektron layihələr hazırlanıb (Elektron məlumat bazası, virtual sərgi və s.) və istifadəçilərə təqdim olunub.
Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 fevral 2025-ci il tarixli Sərəncamına əsasən:
“Azərbaycan Milli Kitabxanasının qızıl fondundan” layihəsi üzrə Bəxtiyar Vahabzadənin “Mənim dostlarım” adlı ilk şeirlər kitabının təkrar nəşri həyata keçirilib;
Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin 100 illik yubileyi ilə əlaqədar TÜRKSOY-da anım tədbiri keçirilib;
Bəxtiyar Vahabzadənin 100 illik yubileyi Ankarada şairin adını daşıyan məktəbdə qeyd olunub;
Qırğızıstanda keçirilən Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri çərçivəsində TÜRKSOY, Mədəniyyət Nazirliyi və Milli Kitabxananın birgə Bəxtiyar Vahabzadənin qırğız dilində nəşr olunan “Seçmə şeirlər” kitabının təqdimatı olub;
Avqustun 15-də Milli Kitabxanada Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin anadan olmasının 100 iliyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib;
“Bəxtiyar Vahabzadə-100” adlı biblioqrafiya kitabı nəşr olunub;
“Bəxtiyar Vahabzadə-100” adlı metodik vəsait tərtib edilib;
“Türk dünyasının Bəxtiyarı” adlı Elektron məlumat bazası hazırlanıb.
Xalq yazıçısı Maqsud İbrahimbəyovun 90 illiyinin qeyd olunması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 fevral 2025-ci il tarixli Sərəncamına əsasən:
“Maqsud İbrahimbəyov-90” adlı Elektron məlumat bazası hazırlanıb;
“Xalq yazıçısı Maqsud İbrahimbəyov-90” adlı virtual və eyniadlı ənənəvi kitab sərgisi istifadəçilərə təqdim olunub;
Xalq yazıçısının yubileyi münasibətilə “Maqsud İbrahimbəyov-90” adlı biblioqrafik icmal hazırlanaraq onlayn rejimdə istifadəçilərə təqdim olunub.
Naxçıvan Muxtar Respublikasının yaradılmasının 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin 30 dekabr 2023-cü il tarixli Sərəncamına əsasən:
3 iyul tarixində Milli Kitabxanada Mədəniyyət Nazirliyinin Milli Kitabxana ilə birgə nəşr etdiyi “Naxçıvan. Biblioqrafiya” kitabının təqdimatı keçirilib;
10 oktyabr tarixində Naxçıvanda AMEA-nın Naxçıvan bölməsi və Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi ilə birgə “Naxçıvan. Biblioqrafiya” kitabının təqdimatı olub.
Dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin 530 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 yanvar 2024-cü il tarixli Sərəncamına əsasən:
İyulun 11-də Mədəniyyət Nazirliyinin Milli Kitabxana ilə birgə nəşr etdiyi “Məhəmməd Füzuli. Biblioqrafiya” və AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun nəşr etdiyi “Məhəmməd Füzuli. Həyatı və yaradıcılığı” kitablarının təqdimat mərasimi keçirilib.
Üzeyir Hacıbəylinin 140 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 fevral 2025-ci il tarixli Sərəncamına əsasən:
“Üzeyir Hacıbəyli. Biblioqrafiya” kitabı nəşr olunub;
“Üzeyir Hacıbəyli-140” adlı Elektron məlumat bazası hazırlanıb;
Oktyabrın 20-də Mədəniyyət Nazirliyinin Milli Kitabxana ilə birgə nəşr etdiyi “Üzeyir Hacıbəyli. Biblioqrafiya” kitabının və “Üzeyir Hacıbəyli-140” mövzusunda Elektron məlumat bazasının təqdimat mərasimi keçirilib;
“Üzeyir Hacıbəyli-140” adlı virtual sərgi hazırlanıb.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) 80 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 mart 2025-ci il tarixli Sərəncamına əsasən:
5 noyabr tarixində Milli Kitabxanada Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) 80 illik yubileyinə həsr olunmuş kitab sərgisinin açılışı və tədbir keçirilib.
Böyük söz ustası Seyid Əzim Şirvaninin 190 illiyinin qeyd olunması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 aprel 2025-ci il tarixli Sərəncamına əsasən:
“Seyid Əzim Şirvani. Biblioqrafiya” kitabı nəşr olunub;
“Seyid Əzim Şirvani-190” adlı Elektron məlumat bazası hazırlanıb;
“Seyid Əzim Şirvani- 190” adlı virtual sərgi hazırlanıb.
Xalq şairi Fikrət Qocanın 90 illiyinin qeyd olunması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 may 2025-ci il tarixli Sərəncamına əsasən:
Avqust ayının 22-də Milli Kitabxanada Xalq şairi, Dövlət mükafatı laureatı Fikrət Qocanın 90 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib;
“Xalq şairi Fikrət Qoca. Biblioqrafiya” kitabı nəşr olunub;
“Xalq şairi Fikrət Qoca” adlı Elektron məlumat bazası hazırlanıb;
“Xalq şairi Fikrət Qoca” adlı virtual sərgi hazırlanıb.
Xalq yazıçısı Yusif Səmədoğlunun 90 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 sentyabr 2025-ci il tarixli Sərəncamına əsasən:
Oktyabr ayında Milli Kitabxanada “Yusif Səmədoğlu-90” mövzusunda geniş kitab sərgisi ziyarətçilərə təqdim olunub.Fətəli xan Xoyskinin 150 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 17 sentyabr 2025-ci il tarixli Sərəncamına əsasən:
25 noyabr tarixində Milli Kitabxanada “Fətəli xan Xoyski – 150” adlı geniş ənənəvi kitab sərgisi istifadəçilərə təqdim olunub.
Vətən müharibəsində qələbəmizin 5-ci ildönümünə həsr eilmiş tədbirlər:
“Vətən müharibəsinin zəfər salnaməsi. Biblioqrafiya” kitabı nəşr olunub;
Noyabrın 7-də Vətən müharibəsində qazanılmış şanlı Zəfərimizin 5 illiyi münasibətilə Mədəniyyət Nazirliyinin Milli Kitabxana ilə birgə nəşr etdiyi “Vətən müharibəsinin zəfər salnaməsi. Biblioqrafiya” kitabının təqdimat mərasimi və eyniadlı tədbir keçirilib;
“8 noyabr - Zəfər Günü” adlı Elektron məlumat bazası hazırlanıb və təqdim edilib;
“Zəfər Günü” adlı virtual sərgi hazırlanıb və təqdim edilib.
Beynəlxalq tədbirlər:
21 fevral 2025-ci il tarixində Ankaradakı Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatı (TÜRKSOY) iqamətgahında “Bəxtiyar Vahabzadənin Anım İli” proqramının açılış mərasimi keçirilib. Türk ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsinin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbirə təşkilati dəstək Azərbaycanın Mədəniyyət Nazirliyi, Türkiyənin Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, ölkəmizin Ankaradakı səfirliyi, Azərbaycan Milli Kitabxanası və TRT Teleradio Şirkəti tərəfindən verilib. Tədbirdə TÜRKSOY-un rəhbərləri, iki qardaş ölkənin Mədəniyyət nazirliklərinin əməkdaşları, diplomatlar, elmi və ədəbi ictimaiyyətin nümayəndələri iştirak ediblər.
Aprelin 4-də “61-ci Kitabxana həftəsi” tədbirləri çərçivəsində “Azərbaycanın və Türkiyənin aparıcı kitabxanaları: Azərbaycan Milli Kitabxanası və Türkiyə Cümhuriyyəti Millət Kitabxanası” mövzusunda onlayn konfrans keçirilib. Konfrans Milli Kitabxananın, BDU-nun İnformasiya və sənəd menecmenti fakültəsinin, Türkiyənin Cümhuriyyəti Millət Kitabxanasının, Bartın, Çankırı Karatekin, Kastamonu və İstanbul 29 Mayıs universitetlərinin Bilgi və bəlgə yönətimi bölümlərinin birgə təşkilatçılığı ilə təşkil olunub.
25-29 may tarixlərində Azərbaycan Milli Kitabxanası Rusiyanın 2025-ci il Kitabxana Paytaxtı seçilmiş Udmurt Respublikasının İjevsk şəhərində keçirilən və Böyük Vətən Müharibəsinin 80 illik yubileyi, Rusiya Kitabxana Asssosiasiyasının və Ümumrusiya Kitabxana Gününün təsis edilməsinin isə 30 illik yubileyləri çərçivəsində təşkil edilmiş Rusiya Kitabxana Asssosiasiyası – Ümumrusiya Kitabxana Konqresinin XXIX illik konfransında iştirak edib.
Azərbaycan Milli Kitabxanası 5 iyun 2025-ci il tarixində Milli Kitabxana Direktorlarının Onlayn İclasında (CDNL) təmsil olunub.
25 iyun 2025-ci il tarixində M.İ.Rudomino adına Ümumrusiya Dövlət Xarici Ədəbiyyat Kitabxanasında onlayn “Həmyaşıdlar: Böyük Vətən Müharibəsi ilə bağlı Beynəlxalq Elektron Resursun formalaşdırılması metodologiyası” («Ровесники — ровесникам: методика формирования международного электронного ресурса о Великой Отечественной войне») adlı seminar - praktikum keçirilib. Tədbir yenilənmiş “Kitabxanalar – Qələbə şahidləri” («Библиотеки — свидетели Победы») beynəlxalq açıq elektron resursunun təqdimatına həsr olunub. Xarici Ədəbiyyat Kitabxanası tərəfindən Böyük Vətən Müharibəsində Qələbənin 80-ci ildönümü üçün yaradılmış beynəlxalq açıq elektron resurs Müstəqil Dövlətlər Birliyinə üzv olan yeddi ölkədən: Rusiya, Azərbaycan, Belarusiya, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstan, Ermənistandan olan 43 milli və regional kitabxananın materiallarını əhatə edib.
28 avqust 2025-ci il tarixində Azərbaycan Milli Kitabxanasında Clarivate ailəsinə daxil olan Innovative Interfaces şirkətinin Strateji Məhsul Satış Meneceri Nabil Saadallah və şirkət əməkdaşı Lyaziza Mukaşeva ilə onlayn görüş keçirilib. Görüş zamanı Milli Kitabxananın fəaliyyətində gələcək mərhələdə Sierra avtomatlaşdırılmış kitabxana idarəetmə sisteminə keçid planları müzakirə olunub. Nabil Saadallah Sierra sisteminin üstünlükləri, kitabxana xidmətlərinin optimallaşdırılması və istifadəçilərə təqdim olunacaq yeni imkanlar barədə ətraflı məlumat verib.Milli Kitabxananın rəhbərliyi Sierra platformasının tətbiqi prosesində nəzərə alınacaq proseslər, eyni zamanda yerli kitabxana şəbəkəsinə uyğunlaşdırma imkanları barədə təkliflərini veriblər.
11 sentyabr 2025-ci il tarixində Azərbaycan Milli Kitabxanası ilə Mərakeş Milli Kitabxanası arasında onlayn görüş keçirilib. Görüş zamanı Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə keçiriləcək XI Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisi çərçivəsində Azərbaycan Milli Kitabxanası tərəfindən təşkil ediləcək beynəlxalq tədbirlərdə qarşı tərəfin iştirakı və Azərbaycan Milli Kitabxanasında Mərakeş ədəbiyyatı guşəsinin açılışı, qarşılıqlı əməkdaşlığa dair mövcud memorandumun yenilənməsi məsələləri müzakirə edilib.
23 oktyabr 2025-ci il tarixində Azərbaycan Milli Kitabxanası Qazaxıstan Respublikası Akademik Milli Kitabxanasının təşkilatçılığı ilə keçirilən “Mədəni diplomatiya: vətənpərvərlik və vətəndaşlıq kimliyinin formalaşmasında kitabxanaların rolu” adlı beynəlxalq dəyirmi masada təmsil olunub. Müzakirələr zamanı kitabxanaların mədəni diplomatiya institutları kimi vətənpərvərlik və vətəndaşlıq kimliyinin formalaşmasındakı əhəmiyyəti vurğulanıb, kitabxanalar həm qlobal dəyişikliklər şəraitində inkişafın perspektiv yollarını araşdıran, həm də mədəniyyətlərarası əməkdaşlığı gücləndirən mərkəzlər kimi qiymətləndirilib.
13 noyabr tarixində Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 7-ci Məşvərət Görüşü çərçivəsində Özbəkistanın Daşkənd şəhərində “Mərkəzi Asiya və Azərbaycanda mənəvi irs və maarifçilik” mövzusunda Beynəlxalq Konqres keçirilib. Mərkəzi Asiya ölkələrinin mənəvi dəyərlərə sadiqliyini ifadə edən, mədəniyyətlərarası dialoqun inkişafına və humanitar əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə töhfə verən universal platforma rolu oynayan Konqres Özbəkistan İslam Sivilizasiyası Mərkəzi, Xarici İşlər Nazirliyi, Özbəkistanın Mədəni İrsin Öyrənilməsi, Qorunması və Təbliği üzrə Ümumdünya Cəmiyyəti (WOSCU), Özbəkistan Elmlər Akademiyası və Mərkəzi Asiya Beynəlxalq İnstitutunun təşkilatçılığı ilə baş tutur. Azərbaycan Milli Kitabxanasının direktoru professor Kərim Tahirov “Gil lövhələrdən rəqəmsal arxivlərə: Mərkəzi Asiya kitabxanalarının yolu” adlı Beynəlxalq Konfransda “Mədəni irsin mühafizəsində Azərbaycan Milli Kitabxanasının rolu” mövzusunda məruzə və təqdimatla çıxış edib.
20 noyabr 2025-ci il tarixində Azərbaycan Milli Kitabxanası İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatına (İƏT) üzv dövlətlərin Milli Kitabxana rəhbərlərinin Türkiyənin Ankara şəhərində keçirilən VII görüşündə iştirak edib. Azərbaycan Milli Kitabxanasının direktoru professor Kərim Tahirov “Azərbaycan Milli Kitabxanası – rəqəmsal layihələr” mövzusunda məruzə və təqdimatla çıxış edib.
Xarici ölkə Milli Kitabxanalarında yaradılan Azərbaycan ədəbiyyatı bölmələri
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə 20-25 aprel tarixlərində Qırğızıstanda Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri çərçivəsində aprelin 22-də Alıkul Osmonov adına Qırğızıstan Milli Kitabxanasında Azərbaycan ədəbiyyatı bölməsinin açılışı olub.
21 may tarixində Tacikistanda keçirilən Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri çərçivəsində Tacikistan Milli Kitabxanasında Azərbaycan ədəbiyyatı bölməsinin açılış mərasimi olub. Tədbirdə Azərbaycanın mədəniyyət nazirinin müşaviri Oleq Əmirbəyov, Azərbaycan Milli Kitabxanasının direktoru Kərim Tahirov, Tacikistan Milli Kitabxanasının direktoru Farzalizada Cumaxon, eləcə də hər iki ölkənin nazirlik və Milli Kitabxana nümayəndələri, elmi-ictimai xadimlər və media mənsubları iştirak ediblər. Guşədə oxuculara 250-dən artıq nəşr təqdim edilib.
Mayın 30-da Tbilisi Beynəlxalq Kitab Festivalı çərçivəsində, Gürcüstan Milli Kitabxanasında Azərbaycan ədəbiyyatı bölməsinin açılışı olub. Guşə qarşılıqlı razılaşmaya əsasən Azərbaycan ilə Gürcüstan arasında mədəni əməkdaşlığın inkişafı məqsədilə açılıb.
10 noyabr tarixində Tiranada Albaniya Milli Kitabxanasında Azərbaycan Ədəbiyyatı bölməsinin açılış mərasimi keçirilib. Burada Azərbaycanın tarixi, mədəniyyəti, ədəbiyyatı və müasir inkişafına dair nəşrlər yer alıb.
Azərbaycan Milli Kitabxanasında açılan xarici ölkə Milli Kitabxanalarına dair ədəbiyyat bölmələri
2025-ci ildə Azərbaycan Milli Kitabxanasında bir sıra ölkələrin mədəniyyətini və ədəbiyyatını təbliğ edən yeni ədəbiyyat bölmələri açılıb. Bu bölmələr kitabxananın beynəlxalq əlaqələrinin güclənməsinə və ölkələrarası mədəni dialoqun genişlənməsinə xidmət edir.
2025-ci il 3 oktyabr tarixində Milli kitabxanada Küveyt ədəbiyyatı bölməsi açılıb;
2025-ci il 3 oktyabr tarixində Milli kitabxanada Mərakeş ədəbiyyatı bölməsi açılıb;
2025-ci il 14 oktyabr tarixində Milli Kitabxanada Türkmənistan ədəbiyyatı bölməsinin açılışı keçirilib.
Qarşılıqlı əməkdaşlığa dair imzalanan memorandumlar
21 may tarixində Tacikistanda keçirilən Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri çərçivəsində Düşənbədə, Tacikistan Milli Kitabxanasında Tacikistan və Azərbaycan Milli kitabxanaları arasında əməkdaşlığa dair memorandum imzalanıb;
2 oktyabr 2025-ci il tarixində XI Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisi çərçivəsində Azərbaycan Milli Kitabxanası ilə Türkiyə Cümhurbaşqanlığı Millət Kitabxanası arasında əməkdaşlıq memorandum imzalanıb;
Eyni tədbirdə (2 oktyabr 2025) Azərbaycan Milli Kitabxanası, AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu və Mərakeş Milli Kitabxanası arasında üçtərəfli əməkdaşlıq memorandum imzalanıb.
XI Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisi çərçivəsində keçirilən tədbirlər
Elmi-tədqiqat və Kitabxanaşünaslıq sahəsində həyata keçirilən layihələr:
Elm və informasiyaya rahat çıxışı, elmi məhsuldarlığı artırmaq, kitabxana sistemlərinin inkişafını təmin etmək məqsədilə Kitabxanada bir sıra layihələr həyata keçirilib. İl ərzində Kitabxananın nəzərdə tutulan iş planına əsasən, eləcə də əlamətdar və tarixi günlər, görkəmli şəxslərin yubileyləri ilə əlaqədar vəsaitlər hazırlanıb, respublikada fəaliyyət göstərən kitabxana əməkdaşlarına onlayn rejimdə təqdim olunub.
Prezident İlham Əliyevin 28 dekabr 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə 2025-ci ilin Azərbaycan Respublikasında “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsilə ilə əlaqədar olaraq “Konstitusiya və Suverenlik İli” adlı metodik vəsait hazırlanmışdır. Vəsaitdə Azərbaycan Respublikasında 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı, bu tarixi hadisə ilə bağlı giriş məqaləsi və kitabxanalarda geniş təbliği məqsədilə müxtəlif kütləvi tədbirlərin həyata keçirilməsinə dair metodik tövsiyələr verilmişdir. Əlavələr bölməsində 12 Noyabr Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası Gününün qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı, Azərbaycan Respublikasında Dövlət Suverenliyi Gününün təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı, “Azərbaycan Respublikasında 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi ilə bağlı Tədbirlər Planı”nın təsdiq edilməsi haqqında: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı, Azərbaycan Respublikasında 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi ilə bağlı Tədbirlər Planı istifadəçilərin diqqətinə çatdırılmışdır.
2025-ci ildə Azərbaycanın Xalq şairi, görkəmli dramaturq, ədəbiyyatşünas və ictimai xadim, bütün Türk dünyasının tanınmış şairi Bəxtiyar Mahmud oğlu Vahabzadənin anadan olmasının 100 illiyi tamam olur. Xalq şairinin 100 illik yubileyi münasibətilə “Bəxtiyar Vahabzadə -100” adlı metodik vəsait hazırlanmışdır. Vəsaitdə Bəxtiyar Vahabzadənin 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı, həyat və fəaliyyəti haqqında məlumat, ədibin irsinin kitabxanalarda geniş təbliği məqsədilə müxtəlif kütləvi tədbirlərin həyata keçirilməsinə dair tövsiyələr, Bəxtiyar Vahabzadənin 90 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı, B.Vahabzadənin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi haqqında, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı, “Bəxtiyar Vahabzadə adına” təqaüdün təsis edilməsi haqqında Azərbayca Respublikasının Nazirlər Kabinetinin qərarı, ədibin həyat və fəaliyyətinin əsas tarixləri, görkəmli şəxslərin ədib haqqında söylədiyi fikirlər və ədəbiyyat siyahısı istifadəçilərin diqqətinə çatdırılmışdır. Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Xalq yazıçısı, Dövlət mükafatı laureatı, tanınmış ictimai xadim Maqsud İbrahimbəyovun anadan olmasının 90 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamına (13 fevral 2025-ci il) müvafiq olaraq “Maqsud İbrahimbəyov-90” adlı biblioqrafik icmal hazırlanaraq istifadəçilərə təqdim olunmuşdur. İcmalda “Maqsud İbrahimbəyovun 90 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı”, Xalq yazıçısının həyat və fəaliyyətini əks etdirən yazı, Əməkdar jurnalist Əli Nəcəfxanlının yubileylə bağlı dərc etdirdiyi “Ədəbiyyatımızın zadəgan nasiri” adlı məqalə yer almış, yazıçının müxtəlif dillərdə çap edilmiş kitabları, həmçinin ona həsr edilmiş kitab və dövri mətbuat materialları əks olunmuşdur. Sonda, “Əlavələr” hissəsində isə ictimai xadimə Əməkdar incəsənət xadimi, Xalq yazıçısı adlarının verilməsi, adına Yaradıcılıq Mərkəzinin açılması, ədibin Şöhrət, Şərəf və İstiqlal ordenləri ilə təltif edilməsi haqqında fərman və sərəncamlar verilmişdir.
Tarixi Zəfərimizin 5 illiyi ilə bağlı “8 Noyabr – Milli Qürur Günümüz” adlı metodik vəsait və “Böyük Zəfər Yolu” adlı daycest hazırlanıb, respublikada fəaliyyət göstərən kitabxana əməkdaşlarına onlayn rejimdə təqdim olunmuşdur.
Respublikanın digər bölgələrindəki kitabxana əməkdaşlarına onlayn metodik xidmət işini daha operativ və qrup halında həyata keçirmək məqsədilə yaradılmış “REGİONLARLA İŞ” adlı onlayn qrupuna regionlardan 224 nəfər kitabxana əməkdaşı üzvdür. Qrupda onları narahat edən mövzular ətrafında metodik tövsiyələr verilib. Qrup vasitəsilə 120 - dən çox sorğu ətrafında metodik köməklik edilmişdir. Eyni zamanda, MKS-lərə şöbənin elektron ünvanı və kitabxananın saytında aktiv olan “ONLAYN METODİKİ XİDMƏT” bölməsi vasitəsilə 55-dən çox sorğu ətrafında metodik köməklik göstərilmişdir.
6-8 may tarixlərində Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyində olan M.S.Ordubadi adına Naxçıvan Muxtar Respublika Kitabxanası və A.Babayev adına Naxçıvan Muxtar Respublika Uşaq Kitabxanasının əməkdaşları peşəkarlıq səviyyəsinin artırılması, müvafiq sahə üzrə qabaqcıl təcrübənin və müasir metodların öyrənilməsi məqsədilə Milli Kitabxanada təcrübə keçiblər. 3 gün davam edən təcrübə proqramı müddətində onlar həmçinin kitabxananın Elmi-tədqiqat kitabxanaşünaslıq şöbəsində tədqiqatın mövzusunun seçilməsi, proqramının işlənilməsi, həyata keçirilməsi üzrə təşkilati iş, elmi işin nəticələri üzrə materialların hazırlanması prosesləri və s. haqqında məlumat alıblar.
Elmi-tədqiqat kitabxanaşünaslıq şöbəsi tərəfindən “Kitabxanalarda həyata keçirilən işlər üçün vaxt normaları” tərtib edilmişdir. “Ümumi hissə”, “Əməyin təşkili” və “Normativ hissə”dən ibarət olan vəsaitdə “Dövlət kitabxanalarında yerinə yetirilən işlərə görə sahəvi əmək normaları (avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərindən istifadə etmədən)”, “Dövlət kitabxanalarında yerinə yetirilən işlərə görə sahəvi əmək normaları (avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri əsasında)”, “Gözdən əlillər üçün ixtisaslaşdırılmış kitabxanalarda yerinə yetirilən işlərə görə sahəvi əmək normaları”,“Uşaq və gənclər kitabxanalarında, elmi-tədqiqat institutlarının, təhsil müəssisələrinin kitabxanalarında (avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərindən istifadə etmədən) yerinə yetirilən işlərə görə sahəvi əmək normaları” və “Uşaq və gənclər kitabxanalarında, elmi-tədqiqat institutlarının kitabxanalarında, təhsil müəssisələrinin kitabxanalarında (avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri əsasında) yerinə yetirilən işlərə görə sahəvi əmək normaları” verilmişdir. Bundan başqa, “Kənd kitabxanalarının təşkili” adlı metodik vəsait hazırlanmışdır. Metodik vəsait beynəlxalq təcrübənin təklif etdiyi tövsiyələrə əsasən hazırlanaraq kənd kitabxanalarının təşkili, onların ərazi əlçatanlığı, binalarının ölçüsü, resurs və kadrlarla təmin edilməsi üçün əsas standartları, normaları əks etdirir.
Həmçinin, “Universal Onluq Təsnifat (UOT) cədvəlləri”nin dilimizdə hazırlanması işi tamamlanmışdır. Cədvəlin “Əsas bölmələri” olan “0 Ümumi şöbə. Elm və bilik. İnformasiya. Sənədləşdirmə. Kitabxana işi. Təşkilatlar. Nəşrlər ümumilikdə”, “1 Fəlsəfə. Psixologiya”, “2 Din. Teologiya”, “3 İctimai elmlər. Statistika. Siyasət. İqtisadiyyat. Ticatət. Hüquq. Dövlətçilik. Hərbi iş. Sosial təminat. Sığorta işi. Təhsil. Folklor”, “5 Riyaziyyat və təbiət elmləri”, “6 Tətbiqi elmlər. Tibb. Texnika”, “7 İncəsənət. Dekorativ-tətbiqi incəsənət. Fotoqrafiya. Musiqi. Oyunlar. İdman”, “8 Dilçilik. Filologiya. Bədii ədəbiyyat. Ədəbiyyatşünaslıq”,“9 Coğrafiya. Bioqrafiya. Tarix”, “Təyinedicilər” – “=... Ümumi dil təyinediciləri”, “(0...) Ümumi sənəd formaları təyinediciləri”, “(1/9) Ümumi yer təyinediciləri”, “(=...) Ümumi irq, xalq, etnik qrup və millət təyinediciləri”, “│...│ Ümumi vaxt təyinediciləri “, “- 02 Ümumi xüsusiyyət təyinediciləri”, “- 03 Ümumi material təyinediciləri”, “- 05 Ümumi şəxs və şəxsi xüsusiyyət təyinediciləri” işlənmişdir. Vəsait nəşrə hazırlanır. Azərbaycan Milli Kitabxanası ölkənin bütün kitabxanaları üçün metodik mərkəz funksiyasını yerinə yetirir və respublikada mövcud olan Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemlərinə və kütləvi kitabxanalara mütəmadi olaraq metodik tövsiyələr verir.
Mədəniyyət Nazirliyinin Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzinin (MEMİM) təşkilatçılığı, Azərbaycan Milli Kitabxanasının tərəfdaşlığı, Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinin dəstəyi ilə Şəki şəhəri və ətraf rayonlarda yerləşən kitabxanaların əməkdaşlarının peşəkar inkişafına töhfə vermək, onların müasir kitabxana idarəçiliyi, rəqəmsal resurslardan istifadə və oxuculara xidmət sahəsində yeni metodoloji yanaşmalarla tanış olmalarını təmin etmək məqsədilə 2025-ci ilin 6 mart tarixində Şəki şəhər Heydər Əliyev Mərkəzində təlim keçirilib.
Aprelin 10-da Mədəniyyət Nazirliyinin Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzinin (MEMİM) təşkilatçılığı ilə həyata keçirilən “Mədəniyyət rüzgarı” tədbirlər proqramı çərçivəsində Gəncədə Azərbaycan Milli Kitabxanasının və Gəncə-Daşkəsən Regional Mədəniyyət İdarəsinin dəstəyi ilə şəhər və ətraf rayonlarda yerləşən kitabxanaların əməkdaşları üçün təlim təşkil olunub.
İl ərzində Elmi Şuranın 4 iclası (14 mart,10 iyun,17 sentyabr, 26 dekabr 2025-ci il tarixlərində) keçirilib. Elmi Şurada 2024-cü ilin fəliyyətinin yekunu və 2025-ci ildə qarşıda duran vəzifələr, 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamının icrası, şöbələr üzrə vəzifə təlimatlarının və iş normalarının hazırlanması, nəşriyyat planı haqqında, 2025-ci ilin 6 aylıq və illik hesabatlarının hazırlanması, rəqəmsallaşdırma və proqram təminatı, kitabxana sahəsinə dair normativ-hüquqi sənədlərin hazırlanması üzrə məsələlərə baxılıb.
Kitabxanalarda Koha Avtomatlaşdırılmış Kitabxana İdarəetmə Sisteminin (AKİS) tətbiqi üzrə işlərin təşkili:
2025-ci ildə şəbəkə kitabxanalarında Avtomatlaşdırılmış Kitabxana İdarəetmə Sistemləri (AKİS) üzrə bir sıra işlər görülüb.
Təlimlər:
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi şəbəkəsinə daxil olan kütləvi kitabxanalarda işin təkmilləşdirilməsi məqsədilə Azərbaycan Milli Kitabxanası ilə Türkiyə Milli Kitabxanası arasında Koha AKİS-in tətbiqi layihəsi çərçivəsində kitabxanalarda proqramın uğurla tətbiqi üçün yerlərdə və Milli Kitabxanada təlimlər, həmçinin onlayn görüşlər təşkil edilmişdir.
6mart və 11 aprel tarixlərində Mədəniyyət Nazirliyinin Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzinin (MEMİM) təşkilatçılığı, Azərbaycan Milli Kitabxanasının tərəfdaşlığı ilə Şəki və Gəncə şəhərlərinin ətraf rayonlarında yerləşən kitabxanaların əməkdaşlarına rəqəmsal resurslardan istifadə və oxuculara xidmət sahəsində yeni metodoloji yanaşmalarla tanış olmalarını təmin etmək məqsədilə Milli Kitabxananın əməkdaları tərəfindən təlimlər keçirilmişdir.
Aprel ayının 14-dən etibarən Koha AKİS-in tətbiqi ilə bağlı Milli Kitabxananın mütəxəssisləri 3 günlük Şamaxı MKS-nə təlim məqsədilə ezam olunmuşdur. Təlimlərdə Dağlıq Şirvan Regional Mədəniyyət İdarəsinin tərkibinə daxil olan MKS-lər (Qobustan, Ağsu, İsmayıllı) iştirak etmişdir.
22-24 aprel tarixlərində Qax, Xaçmaz, İmişli, Ağdaş, Neftçala, Ağstafa, 13 və 18 iyunda Zaqatala, Şəmkir, Nəsimi, 2-3 sentyabr tarixlərində isə Səbail rayon MKS-nə Kataloqlaşdırma modulu üzrə onlayn təlimlər keçirilmişdir.
24 aprel tarixində Milli Kitabxanada Sabunçu və Nəsimi, 24 may tarixində Zəngilan, 3 oktyabr tarixində isə Ağdaş rayon MKS-nin kitabxana əməkdaşlarına Kataloqlaşdırma modulu üzrə təlim keçirilmişdir.
23 iyul tarixində Azərbaycan Milli Kitabxanasının təşkilatçılığı ilə Qarabağ Regional Mədəniyyət İdarəsinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Şuşa və Tərtər rayon MKS-nin nümayəndələri ilə onlayn görüş keçirilmişdir.
19-21 noyabr tarixlərində Lənkəran-Astara, Şəki-Zaqatala, Quba-Xaçmaz Regional Mədəniyyət İdarələrinə ezamiyyələr təşkil edilmişdir. Regional Mədəniyyət İdarələrinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Astara, Masallı, Quba, Xaçmaz, Zaqatala, Qəbələ MKS-də baş tutan təlimlərdə həmin regionların digər kitabxana əməkdaşları da iştirak etmişdir.
3 dekabr tarixində Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyindəki kitabxanalarda tətbiq edilən Koha AKİS ilə bağlı təlim məqsədilə Türkiyə Cümhuriyyəti Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Kitabxanalar və Yayımlar Baş İdarəsinin Texniki Xidmətlər şöbəsinin müdir vəkili İsmail Karaca, şöbənin əməkdaşı Ferhat Öztürk və Proqram təminatı və tətbiqinin inkişafı şöbəsinin İT mütəxəssisi Muhittin Enes Kale 10 gün müddətinə Azərbaycan Milli Kitabxanasına dəvət olunmuşdur. Təlimlərdə F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasının, C.Cabbarlı adına Respublika Gənclər Kitabxanasının və Bakı Şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsinin tabeliyində olan Nərimanov, Xətai, Səbail, Yasamal, Qaradağ, Binəqədi, Xəzər, Nəsimi, Suraxanı, Nizami, Sabunçu rayon MKS-ləri, M.Ə.Sabir adına Şəhər Kütləvi Kitabxanasının əməkdaşları iştirak etmişdir.
İl ərzində Milli Kitabxanaya Koha Avtomatlaşdırılmış Kitabxana İdarəetmə Sistemi (AKİS) üzrə ümumilikdə 2508 sorğu daxil olmuşdur. Bu sorğular müxtəlif kitabxana-informasiya ehtiyaclarını əhatə etmiş və müvafiq şöbə tərəfindən operativ şəkildə cavablandırılmışdır.
Silinmiş və ya oxunmayan barkodların bərpası;
Yanlış kitab üzərinə vurulmuş barkodların düzgün nümunəyə köçürülməsi;
Bazada olmayan təkrar nəşrlərin təcili kataloqlaşdırılması və sistemə daxil edilməsi;
Oxucularla bağlı yaranmış texniki və inzibati problemlərin operativ şəkildə aradan qaldırılması;
Kataloqlaşdırma modulunda yaranan çətinliklərlə bağlı tövsiyələr;
Sistemdə MKS-lər tərəfindən yaradılan biblioqrafik yazıların redaktəsi;
Sistemdə aparılan bütün biblioqrafik yazıların redaktəsi;
Hesabatların tərtibi və sistem üzərində analitik məlumatların çıxarılması ilə bağlı dəstəyin göstərilməsi.
Cari ildə ümumilikdə bazaya 3368 adda ədəbiyyatın biblioqrafk yazısı daxil edilib. 2191 biblioqrafik yazı kataloqlaşdırma modulunda yaradılan yazıları, 1177 yazı isə Milli Kitabxananın bazasından Koha sisteminə import edilən yazıları əhatə edir. Daxil edilən biblioqrafik yazılar Azərbaycan və xarici dillərdə (türk, ingilis, rus və s.) olmuşdur.
Məlumat bazasının cari vəziyyəti:
Hal-hazırda sistemdə 843 982 adda ədəbiyyat mövcuddur. Ümumi nüsxə sayı isə 1 519 636 təşkil edir.
Nəşriyyat fəaliyyəti:
Azərbaycan Milli Kitabxanasının 2025-ci il üçün nəşriyyat fəaliyyəti qənaətbəxş olmuş, il ərzində 67 adda kitab və məcmuə 8 778 nüsxə tirajla nəşr edilmişdir.
Kitabxana fondu:
2025-ci ildə Milli Kitabxananın fonduna müxtəlif mənbələrdən 11 286 adda, 25 603 nüsxə ədəbiyyat daxil olub.Yeni daxil olan ədəbiyyatın 19 368 nüsxəsi kitab, 6 235 nüsxəsi isə digər sənədlərdir. Yeni ədəbiyyatın 18 068 nüsxəsi Azərbaycan, 3 368 nüsxəsi rus, 4 167 nüsxəsi digər xarici dillərdə olmuşdur.
Hazırda Milli Kitabxananın fondu 4 715 914 nüsxədən ibarətdir. 2025-ci ildə komplektləşdirmə mənbəyinin əsasını məcburi nüsxələr, beynəlxalq və ölkədaxili kitab mübadiləsi, abunə, hədiyyə, Mədəniyyət Nazirliyi nəşriyyat məhsullarının satınalınması üzrə komissiyasından hədiyyə olunan kitablar, bir sıra beynəlxalq təşkilatlar, görkəmli şəxsiyyətlərin kolleksiyasından daxil olan kitab və s. təşkil edib.
İstifadəçilərə xidmət:
Cari ildə İstifadəçilərə xidmət şöbəsi çoxsaylı istifadəçi auditoriyasına xidməti ənənəvi və onlayn xidmət sahələri vasitəsilə həyata keçirib. Şöbənin uçot, qeydiyyat və nəzarət bölməsində il ərzində 25 992 nəfər oxucu qeydiyyatdan keçmişdir ki, bunlardan 24 253 nəfəri yerli, 1739 nəfəri isə əcnəbi vətəndaşlardır. Kitabxanada il ərzində 192 605 nəfər ənənəvi oxucu davamiyyəti qeydə alınıb.Oxucuların ümumi sayı 296 365 nəfərdir. Milli Kitabxananın Elektron bazalarından istifadə edənlərin sayı isə 9 769 785 nəfərdir.
Rəqəmsallaşma:
Cari ildə Milli Kitabxanada tammətnli elektron resursların yaradılması işi də qənaətbəxş olub. Ümumilikdə il ərzində 62 657 tammətnli elektron resurs hazırlanıb. Həmçinin, hesabat ili ərzində Milli Kitabxanada 34 adda Elektron məlumat bazası, 77 adda virtual sərgi hazırlanaraq onlayn rejimdə istifadəçilərə təqdim olunub. Hal-hazırda kitabxananın elektron bazasında cəmi 1 801 388 elektron resurs mövcuddur.